Back

Nieuw wetgevend kader voor overheidsopdrachten vanaf 30 juni 2017

 
NEWS

Nieuw wetgevend kader voor overheidsopdrachten vanaf 30 juni 2017

Wouter Moonen, Nick Parthoens

In 2014 nam de Europese wetgever in totaal drie nieuwe richtlijnen aan die betrekking hadden op overheidsopdrachten en concessies. Een tijdige omzetting in het Belgisch recht (april 2016) bleek niet haalbaar. De nodige wetten werden intussen wel opgesteld, maar door gebrek aan uitvoeringsbesluiten konden die nog niet worden toegepast. Alles wijst er op dat de Belgische wetgever intussen zijn huiswerk klaar heeft. Vanaf 30 juni 2017 treedt de nieuwe wetgeving inzake overheidsopdrachten eindelijk in voege.

Wetgevend werk wat vooraf ging

In 2014 nam de Europese wetgever drie nieuwe richtlijnen inzake overheidsopdrachten aan. Het gaat om Richtlijn 2014/24/EU die geldt voor de klassieke sectoren en Richtlijn 2014/25/EU voor de speciale sectoren, zijnde water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten. Ook concessies kregen een nieuwe Europese richtlijn: Richtlijn 2014/23/EU.

Het eerste wetgevend instrument dat voor een omzetting van het nieuwe Europese recht zorgde was de Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten. Deze wet die de basiswetgeving uitmaakt voor overheidsopdrachten uit zowel de klassieke als de speciale sectoren, werd in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd op 14 juli 2016. Bij gebrek aan de nodige uitvoeringsbesluiten kon de wet nog niet toegepast worden.

Op dezelfde dag werd de Wet van 17 juni 2016 betreffende de concessieovereenkomsten aangenomen. De publicatie volgde eveneens op 14 juli 2016. Deze nieuwe wet was nodig omdat concessies voor diensten en werken door de meest recente Europese richtlijn nu ook onder het toepassingsgebied van de richtlijnen inzake overheidsopdrachten vallen. Ook deze wet vereist uitvoeringsbesluiten alvorens inwerkingtreding mogelijk is.

Vervolgens werd op 17 maart 2017 de wet van 16 februari 2017 tot wijziging van de wet van 17 juni 2013 over de motivering, informatie en rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd. Deze wet voorziet zowel voor de overheidsopdrachten geregeld in de nieuwe Overheidsopdrachtenwet van 17 juni 2016 als voor de concessieovereenkomsten in een rechtsbeschermingsstelsel. Waar er dus voor de overheidsopdrachten (en de concessies) werd gekozen om een volledig nieuwe wet aan te nemen, werd er op vlak van rechtsbescherming gekozen om wijzigingen aan te brengen in de bestaande Rechtsbeschermingswet. Andermaal konden de wijzigingen nog niet toegepast worden zonder een uitvoeringsbesluit.

 

De recente uitvoeringsbesluiten

Het eerste uitvoeringsbesluit kwam er uiteindelijk op 9 mei 2017. Op die dag werd het Koninklijk Besluit (KB) van 18 april 2017 Plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren gepubliceerd. Dit KB bevat de voorschriften met betrekking tot de gunning van de overheidsopdrachten in de klassieke sectoren. De inwerkingtreding van het KB wordt bepaald op 30 juni 2017 (art. 133).

Ten gevolge van de inwerkingtreding van dit nieuwe KB, zal ook de Overheidsopdrachtenwet van 2016, tenminste wat opdrachten in de klassieke sectoren betreft, op 30 juni 2017 in werking treden (art. 131 KB Plaatsing). Er wordt wel een uitzondering gemaakt voor het verplicht gebruik van elektronische communicatiemiddelen door aanbestedende overheden.

 

De nabije toekomst

De speciale sectoren vereisen een eigen uitvoeringsbesluit opdat de Overheidsopdrachtenwet voor dit onderdeel in werking kan treden. Ook besluiten met betrekking tot de plaatsing en uitvoering van concessieovereenkomsten en omtrent de bepalingen inzake Bestuur moeten nog volgen. Deze besluiten zijn momenteel nog in ontwerpfase maar de ontwerpen werden reeds goedgekeurd door de Ministerraad.

Een ander besluit dat nog in de ontwerpfase zit, is het Koninklijk Besluit tot wijziging van het Koninklijk Besluit van 14 januari 2013 tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten en van de concessies voor openbare werken en tot bepaling van de datum van inwerkingtreding van de wet van 16 februari 2017 tot wijziging van de wet van 17 juni 2013 betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten. Ook hier werd er dus gekozen om wijzigingen aan te brengen in het bestaande KB Uitvoering van 14 januari 2013, eerder dan een nieuw besluit aan te nemen. Tegelijkertijd zal dit KB de inwerkingtredingsdatum van de wet tot wijziging van de Rechtsbeschermingswet voorschrijven.

Dit ontwerp van besluit werd, na aanpassingen aan het advies van de Raad van State, reeds door de Ministerraad in tweede lezing goedgekeurd. Het is nu nog afwachten op de publicatie van de definitieve versie van het besluit. Het ontwerp voorziet alvast in een inwerkingtreding op 30 juni 2017 voor zowel het gewijzigde KB Uitvoering als voor de gewijzigde Rechtsbeschermingswet.  

In principe zal dus, minstens voor wat de opdrachten in de klassieke sectoren betreft, het nieuwe wetgevend kader in werking treden op 30 juni 2017. Dan zullen zowel de Overheidsopdrachtenwet van 17 juni 2016 en het nieuwe KB Plaatsing van 18 april 2017 (hiervoor staat de inwerkingtredingsdatum reeds vast) als de gewijzigde Rechtsbeschermingswet en het gewijzigde KB Uitvoering in werking treden.

Dit betekent dat op nieuwe opdrachten, geplaatst vanaf 30 juni 2017, het nieuwe wetgevend kader van toepassing zal zijn. Wat de opdrachten betreft waarvoor de bekendmaking of de uitnodiging om een offerte in te dienen plaatsvond voor 30 juni 2017, zal de huidige wetgeving (Overheidsopdrachtenwet 15 juni 2006, KB Plaatsing 15 juli 2011, KB Uitvoering 14 januari 2013 en Rechtsbeschermingswet 17 juni 2013) nog van toepassing zijn.

Een kanttekening hierbij is nog dat voor opdrachten bekendgemaakt sinds 18 april 2016 (dit is de uiterlijke omzettingsdatum opgelegd door de Europese Unie), een inschrijver zich reeds op de directe werking van de Europese richtlijnen kan beroepen ten aanzien van de aanbestedende overheid.

Questions about this article? Ask our specialists